از دسته مهم ترين آلودگي هايي كه ممكن است در خانه باعث بروز حساسيت شود، آلودگي ناشي از مايت است. مايت موجودي ميكروسكوپي، جانوري شبه حشره و از خانواده ساس و عنكبوت است. مايت ها از پوست بدن انسان تغذيه مي كنند و بيشتر در مناطقي كه به طور عادي انسان در آنجا ساكن است، يافت مي شوند.
    
    آلرژي يا حساسيت چيست
    سيستم ايمني بدن براي مقابله با مواردي مثل باكتري ها و ويروس ها، سلول هاي سرطاني و... كه براي بدن مضر هستند، مجهز شده است تا با آنها بجنگد. بعضي موادي كه داخل بدن مي گردند، بي ضرر هستند بنابراين بدن، آنها را ناديده مي گيرد.
    
    آلرژن ها يا مواد حساسيت زا
    بيشتر مواد بي ضرري هستند، اما مي توانند در برخي از افراد واكنش هاي حساسيتي ايجاد كنند. دانه، گرده، غبار، مايت در خانه، قارچ انگلي، گياهان و پشم حيوانات مثال هايي از عوامل حساسيت زا هستند. در يك شخص مبتلابه حساسيت (آلرژي) بدن، آلرژن ها را با مواد مضر اشتباه مي گيرد. اين امر باعث مي شود سلول ها موادي مانند هيستامين از خود آزاد كنند. آزاد شدن هيستامين و ديگر مواد شيميايي باعث ايجاد واكنش هاي آلرژيك در بدن مي شود. واكنش آلرژيك ممكن است باعث آبريزش بيني، عطسه، خارش، تورم ملتحمه يا آسم شود. دليل اينكه چرا بعضي از مردم حساسيت دارند و برخي ندارند، كاملاً مشخص نيست. به نظر مي رسد عوامل ارثي در اين زمينه موثر باشد.
    
    حساسيت ناشي از مايت چيست
    هم اجزاي بدن و هم پروتئين موجود در مدفوع مايت سبب حساسيت مي شود. ميزان بالاي مايت در تشك، بالش، ملحفه هاي تختخواب، فرش و پارچه هاي پشمي موجود است. مايت سريع توليدمثل مي كند، توليد يك نسل جديد حدود سه هفته طول مي كشد.
    
    راه رفتن، استفاده از جاروبرقي، تميز كردن و عوض كردن ملحفه ها به راحتي آلودگي مايت را در فضا پخش مي كند. اين موجودات ممكن است تا 20 الي 30 دقيقه بعد از اين اعمال نيز در هوا معلق بمانند. زماني كه مواد آلرژن استنشاق مي شود، بيمار حساس شده و علائم حساسيت مثل گرفتگي بيني يا آسم در او پديدار مي شود. مايت براي ادامه زندگي به رطوبت هوا و پوست بدن انسان نيازمند است. جايي كه خشك و خنك باشد مايت كمي در آنجا وجود دارد.
    
    توصيه هايي براي كنترل آلودگي مايت خانگي
    كنترل قدم به قدم محيط داخل منزل به كاهش آشكار مواد آلرژن كمك مي كند و ممكن است علائم حساسيت را كاهش دهد. بيشترين ميزان آلرژن مايت در منزل، در اتاق خواب و خصوصاً در رختخواب به دست آمده است، بنابراين مهم ترين قدم، كاهش مواد آلرژي زا در اتاق خواب است:
    
    1- تشك و بالش را در يك پوشش غيرقابل نفوذ (مثل روكش نايلوني) قرار دهيد. مواد نفوذناپذير نسبت به آلرژن ها موادي هستند كه از پلاستيك يا مصنوعات مخصوص ريزبافت ساخته شده اند و لذا از ورود آلرژن به سيستم تنفسي جلوگيري مي كند. بنابراين از آنها مي توان در پوشش پتوهاي پشمي و متكا استفاده كرد.
    
    2- پتو و ملحفه و روتختي را هر هفته در آب داغ بشوييد. براي كشتن مايت ها درجه حرارت 130 درجه يا بالاتر لازم است.
    
    3- خشكشويي روش ديگري است كه به كنترل مايت در خانه كمك مي كند. اگرچه شست وشو در آب گرم مايت موجود در خانه را از بين مي برد، اما به زودي خانه مجدداً با مايت آلوده مي شود. بنابراين شست وشوي منظم ضروري است. اگر نمي توانيد همه چيز را در آب داغ بشوييد، شستن هفتگي در آب گرم مواد حساسيت زا را به طور موقتي از بين مي برد.
    
    4- مبلمان و اثاث خانه را در صورت امكان روكش چرمي كرده يا آنها را از اتاق خواب به ديگر اتاق ها منتقل كنيد.
    
    5- سطوح اتاق خواب را تميز و مرتب كنيد. اشياي كوچك بايد در داخل كشو (دراور) يا در درون كابينت قرار گيرند تا گرد و غبار را به خود جذب نكنند.
    
    6- پارچه هاي پشمي و ديگر موادي را كه گرد و غبار را به خود مي گيرند، از اتاق خواب خارج كنيد.
    
    7- لباس ها بايد در داخل دراور يا در گنجه يي كه در آن بسته است، نگهداري شود.
    
    8- در مواردي كه اتاق خواب با سيستم هاي تهويه مركزي گرم و خنك مي شود، براي جلوگيري از ورود هواي آلوده به اتاق خواب از فيلترهاي مخصوص استفاده كنيد يا در صورت عدم امكان دريچه آن را بسته و از ساير وسايل مشابه استفاده كنيد.
    
    9- حتي الامكان اسباب بازي هاي پشمي يا مويي را بالاي سر خود در اتاق خواب قرار ندهيد يا آنها را هر هفته در آب گرم بشوييد.
    
    10- تا حد ممكن از مفروش كردن كف اتاق اجتناب كنيد. در جاهاي مرطوب از چسباندن موكت خودداري كنيد زيرا رطوبت شرايط رشد مايت و قارچ را فراهم مي كند. براي بيماراني كه حساسيت دارند بهتر است از پاركت جهت پوشاندن كف اتاق استفاده كنيد.
    
    ديگر راه هايي كه ميزان مايت خانه را كاهش مي دهد، عبارتند از:
    1- كاهش رطوبت خانه به كمتر از 50 درصد و حفظ درجه حرارت تا زير 20 درجه سانتيگراد.
    
    2- از دراز كشيدن و خوابيدن روي مبلمان خودداري كنيد.
    
    3- فرش ها بايد به طور منظم با جاروبرقي تميز شوند. استفاده از جاروبرقي هايي كه داراي فيلتر مخصوص يا داراي كيسه هاي دوجداره هستند، ميزان مايت خانگي را كاهش مي دهد. بيماران دچار حساسيت درمي يابند كه در صورت استفاده از ماسك در زمان جارو كردن ميزان حساسيت آنها به طور قابل توجهي كاهش خواهد يافت.
    
    4- شوينده هاي مخصوص براي كشتن مايت ها و از بين بردن آنتي ژن هاي آن توليد شده اند. به هر حال اين اثرات دائمي و ماندگار نيست. بنابراين استفاده از اين عوامل، در خانه براي افرادي كه به مايت حساسيت دارند، توصيه نمي شود.
    
    درمان دارويي حساسيت
    داروهاي مختلفي براي درمان علائم آلرژي ناشي از مايت در دسترس است. مهم ترين اقدام، اجتناب از عوامل حساسيت زا از طريق ايجاد تغييرات فوق الذكر در محيط خانه است. در صورت عدم دريافت پاسخ مناسب از اين تغييرات، استفاده از درمان هاي دارويي موجود يا استفاده از ايمونوتراپي (واكسن ضد آلرژي) موثر خواهد بود.
    
    خلاصه
    مايت در محيط خانه مخصوصاً در محيط گرم و مرطوب يافت مي شود. براي افرادي كه به مايت حساسيت دارند بهترين درمان تغيير و تبديل محيط خانه، مخصوصاً اتاق خواب است. بهتر است در صورت وجود آلرژي، درك بهتري از حساسيت ناشي از مايت پيدا كرده و با استفاده از راهكارهاي تجويز شده حساسيت تان را كنترل و نياز به مصرف دارو را كمتر كنيد.